හිඟකම, තෝරා ගැනීම සහ මූලික ආර්ථික ප්‍රශ්න
ඒකකය 1 · මූලික ආර්ථික ගැටලු සහ ආර්ථික ක්‍රම
ආර්ථික විද්‍යාවේ කේන්ද්‍රීය ගැටලුව, ආවස්ථික පිරිවැය සහ සෑම ආර්ථිකයක්ම විසඳිය යුතු මූලික ප්‍රශ්න තුන.
හිඟකම
මිනිස් වුවමනා අසීමිත ය; නමුත් ඒවා සපුරාලීමට ඇති සම්පත් (භූමිය, ශ්‍රමය, ප්‍රාග්ධනය, ව්‍යවසායකත්වය) සීමිත ය. මෙම පරතරය හිඟකම ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය ආර්ථික විද්‍යාවේ කේන්ද්‍රීය ගැටලුව වේ. හිඟකම යනු දරිද්‍රතාව හෝ තාවකාලික හිඟයක් නොවේ: ධනවත්ම රටකටත් එය පවතී; සැමගේ සියලු වුවමනා නිපදවීමට කිසිදු රටකට නොහැකි බැවිනි. සාප්පුවල සහල් හිඟයක් තාවකාලික සිදුවීමකි; සම්පත්වල හිඟකම ස්ථිර ය.
තෝරා ගැනීම සහ ආවස්ථික පිරිවැය
හිඟකම නිසා අපට සියල්ල ලබා ගත නොහැකි බැවින් අපට තෝරා ගැනීමට සිදු වේ. එකක් තෝරා ගැනීමෙන් අනෙක් දේ අත්හැරේ. තේරීමක ආවස්ථික පිරිවැය යනු අත්හරින ඊළඟ හොඳම විකල්පයේ වටිනාකමයි.
උදාහරණය: ගොවියෙකුට අක්කරයක් ඇත. වී වගා කිරීමෙන් රු. 150,000ක් ද, එළවළු වගා කිරීමෙන් රු. 120,000ක් ද, ඉඩම කුලියට දීමෙන් රු. 100,000ක් ද ලැබේ. ගොවියා වී තෝරා ගන්නේ නම් ආවස්ථික පිරිවැය රු. 120,000කි: අත්හරින හොඳම විකල්පය මිස සියලු විකල්පවල එකතුව නොවේ.
ආවස්ථික පිරිවැය සැමවිටම මුදලින් නොවේ. රජයකට නව අධිවේගී මාර්ගයක් ඉදි කිරීම යනු රෝහල් සඳහා අරමුදල් අඩු වීමයි; සිසුවෙකුට සන්ධ්‍යාවක් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කිරීම යනු ඒ සන්ධ්‍යාවේ ඉගෙනීමට නොහැකි වීමයි.
ශුන්‍ය ආවස්ථික පිරිවැය: සම්පතකට විකල්ප භාවිතයක් නොමැති නම් (උදාහරණයක් ලෙස වෙනත් රැකියා නොමැති ගමක විරැකියාවෙන් සිටින සේවකයෙක්, නොමිලේ ලැබෙන හිරු එළිය), එය භාවිත කිරීමෙන් කිසිවක් අහිමි නොවන බැවින් එහි ආවස්ථික පිරිවැය ශුන්‍ය වේ.
මූලික ආර්ථික ප්‍රශ්න
සම්පත් හිඟ වන අතර විකල්ප භාවිත ඇති බැවින් සෑම සමාජයකටම ප්‍රශ්න තුනකට පිළිතුරු සෙවිය යුතු ය:
- කුමක් කොපමණ නිපදවිය යුතු ද? කුමන භාණ්ඩ හා සේවා කොපමණ ප්‍රමාණවලින් නිපදවිය යුතු ද: සහල් වැඩියෙන් ද ඇඳුම් වැඩියෙන් ද, පාසල් වැඩියෙන් ද මාර්ග වැඩියෙන් ද?
- කෙසේ නිපදවිය යුතු ද? කුමන නිෂ්පාදන ක්‍රම සහ සම්පත් සංයෝජන යොදා ගත යුතු ද: ශ්‍රම සාන්ද්‍ර (සේවකයන් වැඩි, යන්ත්‍ර අඩු) ද ප්‍රාග්ධන සාන්ද්‍ර (සේවකයන් අඩු, යන්ත්‍ර වැඩි) ද?
- කා සඳහා නිපදවිය යුතු ද? නිමැවුම ජනතාව අතර බෙදා හරින්නේ කෙසේ ද: ආදායම, අවශ්‍යතාව හෝ රජයේ වෙන් කිරීම අනුව කාට කොපමණ ලැබෙන්නේ ද?
මේවා මූලික ආර්ථික ප්‍රශ්න වේ. දුප්පත් හෝ ධනවත්, විශාල හෝ කුඩා සෑම ආර්ථිකයකම මේවා පැන නගී. විවිධ ආර්ථික පද්ධති මේවාට විවිධ ආකාරයෙන් පිළිතුරු සපයයි; එය ඊළඟ පාඩමේ අන්තර්ගතයයි.
මනස් සිතියම
මතක තබාගන්න:
- කුමක්? කෙසේ? කා සඳහා? — මූලික ප්‍රශ්න තුන
- හිඟකම → තෝරා ගැනීම → ආවස්ථික පිරිවැය
- ආවස්ථික පිරිවැය = අත්හරින ඊළඟ හොඳම විකල්පය (එකක් පමණි, සියල්ලේ එකතුව නොවේ)
- හිඟය තාවකාලික, හිඟකම ස්ථිර
- ධනවත් රටකටත් හිඟකම ඇත
- විකල්ප භාවිතයක් නැත්නම් ආවස්ථික පිරිවැය ශුන්‍ය ය.